Sezonun Kabusu: ACL Kopması - Görsel: Her Şey NBA
in

BEĞENDİMBEĞENDİM

Bu Sezonun En Büyük Sorunu: ACL Kopması!

ACL Kopması Nedir?

ACL (Ön Çapraz Bağ) Sakatlığı ve Yaşattıkları

Geçtiğimiz senenin başına musallat olan olağanüstü olaylardan mütevellit NBA, tarihinin en kısa sezon arası dinlenme süresini yaşamak durumunda kaldı. Bu aranın kısalığının bazı sonuçlarının olması kaçınılmazdı. Sezonun salgın nedeniyle verdiği ara hali hazırda sporcu sağlığı açısından bazı soru işaretleri yaratmıştı. Bir de mevzubahis kısa sezon arası denkleme katılınca, olası sakatlık haberlerini duyma ihtimali bir hayli arttı. Nitekim korkulan oldu ve 2020-21 sezonu takımların, sakatlıklardan başını kaldıramadığı bir sezona dönüştü. Farklı sakatlıkların arasında ise biri, diğerlerine nazaran daha yıkıcı olması ve bu sezon, diğer sezonlara göre görülme sıklığı ile göze batar hale geldi: ACL, yani ön çapraz bağ kopması.

Sezonun henüz ilk ayı dolanmasın rağmen üç oyuncu ACL yırtığı ile sezonu kapadı bile. Spencer Dinwiddie, Markelle Fultz ve Thomas Bryant şimdiden gelecek sezonun planlarını yapmak durumunda kaldılar. Geçen sezonda da Klay Thompson ve Kristaps Porzingis’in yaşadığı bu sakatlık giderek daha çok oyuncunun ve takımın canını yakmaya başladı. Böylesine uzun süren bir sakatlıkla birlikte hemen hemen herkesin aklına da aynı soru geliyor: Döndüklerinde aynı performansı yakalayabilecekler mi? O zaman gelin, ACL kopması nedir, geçmişteki örnekleri parkelere nasıl döndüler, birlikte inceleyelim.

Öncelikle ACL, yani ön çapraz bağ kopması nedir, biraz bilgi toplayarak başlayalım. “Anterior Cruciate Ligament”, kısaca ACL olarak bilinen ön çapraz bağlar, dizimizde bulunan dört ana bağ yapısından biridir. Diz eklemimizi bütün halde tutan ve fonksiyonel olarak kullanmamızı sağlayan bu dörtlü yapıdan ACL, uyluk kemiği ve kaval kemiğinin arasındaki bağlantıyı sağlayan bağdır. ACL kopmaları çoğunlukla ayağın sabit kaldığı ama dönme hareketinin devam ettiği hallerde oluşur. Dizin bükülme esnasında maruz kaldığı kuvvetin en az %85’ini sağladığı için yırtılması durumunda dizin fonksiyonu neredeyse sıfıra iner. Hacimli bir bağ olduğundan koptuğunda sesi dahi duyulan bu bağ, hasar gördüğü dokunun etrafında ödem, şişme, morluk ve çok şiddetli ağrıya sebebiyet verir. Dolayısıyla ACL kopması yaşayan bir sporcunun yerde şiddetle kıvranması, yok yere değildir.

Kayıtların tutulduğu 1975 yılından beri NBA’de tam 100 basketbolcu ACL kopması yaşamış. Bunlardan ikisi aynı ACL’yi iki kez koparırken, beş basketbolcu da iki dizinde birden ACL kopması problemi yaşamış. Tabii ki bu 100 basketbolcuyum listenin tamamını ortaya koyup sonuçları incelemek bir ömür alır – ki tek ömrünüzü benle geçirmek istemeyeceğinizi düşünüyorum. O yüzden bu 100 kişilik havuzdan örnek olarak 6 basketbolcu seçeceğiz. Onların sakatlık öncesi ve sonrası performanslarını inceleyip, ACL kopmasının üstlerinde nasıl bir etki bıraktığını anlamaya çalışacağız. Hazırsanız, listeye başlayalım:

1. Danilo Gallinari

2013’te ACL’sini koparmadan önce Gallinari 16.2 sayı, 5.2 ribaund, 2.5 asist ve %41.8 saha içi isabet performansı ile kariyer yılını yaşıyordu. Nuggets’ın iki numaralı opsiyonu olan Gallinari, sakatlığından sonra 2013 sezonunun geri kalanını ve tüm 2014 sezonunu kaçırmak durumunda kaldı. 2015 yılında geri döndüğünde Gallo, 12.4 sayı, 3.7 ribaund, 1.4 asist ve %40 saha içi isabet ortalamaları tutturabildi.

Gallo’nun eskisi kadar iyi olmadığı bir gerçekti. Gel gelelim üstündeki hamlığı çabuk atan Gallo 2016 sezonunda 19 sayı ve 5 ribaund ortalamaları tuttururken, 2019 yılında sayı ortalamasını 20 sayılara kadar çekiyordu. ACL sakatlığı onun 2013-15 yılları arasında kayda değer performans düşüklüğü yaşamadına sebebiyet verse de Gallinari, şu anda ne kadar iyi olabilirse o kadar iyi gibi.

2. Danny Manning

1988 draftının 1 numarası olan Manning için basketbolseverlerin hayalleri uç noktalardaydı. Çaylak Manning, oynadığı 26 maçta 16.7 sayı, 6.6 ribaund, 3.7 asist ve %49 saha içi isabetiyle ışıldarken ACL’sini kopardı ve atroskopik diz ameliyatı olmak durumunda kaldı.

Sezonun geri kalanını kaçıran Manning, bir sonraki sezonda ise kaldığı yerden, hiç bir şey olmamış gibi devam etti. 16.7 sayı, 5.9 ribaund, 2.6 asist ve %53 saha içi isabeti ile Manning, kaybettiği tek şeyin sadece bir kaç ay olduğunu gösteriyordu. Kaldi ki Manning, bu noktadan sonra hep daha iyiye gitti. Bir kaç sezon 20 sayı ve üstü ortalamalar tutturdu. İki kez All-Star seçildi ve bir kez de Yılın Altıncı Adamı ödülüne layık görüldü.

3. Mark Price

26 yaşındaki Mark Price, 1990-91 sezonunun ilk 16 maçında 16.9 sayı, 10.4 asist ortalamaları tuttururken oyununun en üst seviyesine varmış gibiydi. Ta ki mevzubahis 16. maçta ACL’sini koparana dek. Sezonun geri kalanını kaçıran Price, bir sonraki sezon başında geri dönüş yaptı.

İşin ilginci bu dönüşle beraber Price, sayı ortalamasını 17.3’e yükseltti. 7.4 asist ve 1.3 top çalma ortalamaları tutturan Price, o sene Cavaliers ile Doğu Konferansı Finali’ne kadar çıktı. All-Star ve All-NBA dahi seçilen Price, bir kaç sezon daha yüksek performansını korumayı başarsa da başka sakatlıklar, kariyerinde düşüşe sebebiyet verdi.

4. Al Jefferson

2008-09 sezonunda Al Jefferson, Timberwolves’un en önemli skoreriydi. 23 sayı, 11 ribaund, 1.7 blok ve %50 saha içi isabeti ile oldukça dominant bir sezon geçiriyordu. Ta ki New Orleans Hornets ile oynadıkları maçın son dakikasında ACL’sini koparana dek.

Sakatlığından tam 9 ay sonra Büyük Al, 2010 sezonunda lige geri dönüş yapıp 17.1 sayı, 9.3 ribaund, 1.3 blok ve %49.8 saha içi isabet istatistiklerini yakaladı. Sonraki sezon Utah Jazz’e takaslanan Jefferson, Deron Williams ve Jerry Sloan arasındaki dramanın yarattığı can sıkıntısına rağmen 3 sezon daha en üst seviyede oynadı. 2014 sezonunda 21.8 sayı ve 10.8 ribaund ortalaması tutturan Jefferson, ACL sakatlığının onu hiç etkilemediğini olabilecek en açık şekilde gösterdi.

5. Zach LaVine

Timberwolves tarafından seçilen LaVine, çaylak kontratının yenilenmesinden sadece 3 ay sonra ACL sakatlığı yaşamıştı. O ana kadar 18.9 sayı, 3.4 ribaund ve 3 asist ortalamaları tutturan LaVine, Şubat 2017’de yaşadığı sakatlık ile bir sonraki sezona kadar parke yüzü göremeyecekti. Gördüğünde de tarihler Ocak 2018’i, formalar ise Bulls’u gösteriyordu.

Bulls ile çıktığı ilk sezonda kariyerinin en kötü senesini geçiren LaVine 16.7 sayı, 3.9 ribaund, 3.3 asist ve sadece %38 saha içi isabet tutturabildi. Gel gelelim bu hikaye hep yokuş aşağı gitmiyor. 2018-19 sezonunda LaVine 23.7 sayı, 4.7 ribaund ve 4.5 asist, 2020-21 sezonunda ise 27.7 sayı, 5.1 ribaund ve 4.6 asist ortalamaları tutturdu. Bu da demek oluyor ki sakatlığın etkisi artık çok gerilerde ve NBA’in yeni bir süper yıldız kazandığına olan inancımızı diri tutmak için bir çok sebebimiz var.

6. Bernard King

Gelelim NBA’in gelmiş geçmiş en büyük sakatlık ve geri dönüş hikayelerinden birine. Bernard King 1985 yılında ACL’sini yırttığında o zamana kadar kayıtlı sadece 5 adet aynı sakatlıktan mevcuttu. Bu 5 sakatlığı yaşayan 5 oyuncunun, sakatlık sonrası oynayabildiği toplam sezon sayısı ise sadece 4’tü. Böyle bir ortamda King, yaşadığı ACL kopmasının üstüne aynı pozisyonda hem diz kıkırdağını yırtmış, hem de kaval kemiğini kırmıştı. NBA tarihinin o zamana kadar gördüğü en dehşet verici sakatlık öncesi King devasa bir sezon geçiriyordu: 33 sayı, 5.8 ribaund, 3.7 asist, 1.3 top çalma ve saha içinden %53 isabet.

King yılın geri kalanının tamamını büyük bir azimle, günde 5 saat, haftada 6 gün rehabilitasyon sürecinde geçirdi. O zamanın imkanları düşünüldüğünde bu muazzam bir çaba gerektiriyor. Parkelere geri döndüğünde King 30 yaşındaydı ve NBA tarihinin o zamana kadar gördüğü en büyük sakatlıktan 22.7 sayı, 5.3 ribaund, 3.2 asist ve %49.5 saha içi isabet ile döndü. Sonraki dört sezonda da hemen hemen aynı istatistikleri yakalayan King, 1991 yılında 34 yaşında All-Star seçilecek kadar dolu bir kariyeri devam ettirebilir. Gel gelelim o büyük sakatlığın, belki de efsanevi olabilecek bir kariyere düşürdüğü gölge de aşikar.

Sonuç olarak ACL kopması çok ciddi bir sakatlık ve oyuncuların kariyerlerinde yıllara varan bir boşluk yarattığı da görülüyor. Gel gelelim bir aşil tendonu kopması kadar da büyük kariyer performans düşüşlerine sebebiyet vermediği de ortada. Umarım bu sezon için daha fazla zayiata sebebiyet vermez ve biz de, yazının başında bahsettiğimiz “100” sayısı ile sezonu noktalarız. Zira en sevmediğimiz şey, sakatlıklarla gölgelenen bir sezon. Sağlıklı günler, sağlıklı sezonlar!

  • Diğer Yazıları
Yazar Hakkında
Her Şey NBA’de haftalık köşe yazıları yazan Emre, Hacettepe Üniversitesi İktisat Bölümü mezunu olmasına rağmen, şu anda İzmir’de Hava Trafik Kontrolörü olarak çalışıyor. Evli ve bir kız çocuğu babası (eli kulağında!). 90’ların başında babasının kucağında uyuklayarak izlediği All-Star maçlarından beri NBA kültürünün takipçisi.
  • İmkansız MVP’ler: Curry ve Jokic’in Şansı!
    ACL (Ön Çapraz Bağ) Sakatlığı ve Yaşattıkları Geçtiğimiz senenin başına musallat olan olağanüstü olaylardan mütevellit NBA, tarihinin en kısa sezon arası dinlenme süresini yaşamak durumunda kaldı. Bu aranın kısalığının bazı sonuçlarının olması kaçınılmazdı. Sezonun salgın nedeniyle verdiği ara hali hazırda sporcu sağlığı açısından bazı soru işaretleri yaratmıştı. Bir de mevzubahis kısa sezon arası denkleme katılınca, […]
  • Mavericks’in Kara Deliği: Porzingis!
    ACL (Ön Çapraz Bağ) Sakatlığı ve Yaşattıkları Geçtiğimiz senenin başına musallat olan olağanüstü olaylardan mütevellit NBA, tarihinin en kısa sezon arası dinlenme süresini yaşamak durumunda kaldı. Bu aranın kısalığının bazı sonuçlarının olması kaçınılmazdı. Sezonun salgın nedeniyle verdiği ara hali hazırda sporcu sağlığı açısından bazı soru işaretleri yaratmıştı. Bir de mevzubahis kısa sezon arası denkleme katılınca, […]
  • Dallas Mavericks ve “Berbat” Sezonu!
    ACL (Ön Çapraz Bağ) Sakatlığı ve Yaşattıkları Geçtiğimiz senenin başına musallat olan olağanüstü olaylardan mütevellit NBA, tarihinin en kısa sezon arası dinlenme süresini yaşamak durumunda kaldı. Bu aranın kısalığının bazı sonuçlarının olması kaçınılmazdı. Sezonun salgın nedeniyle verdiği ara hali hazırda sporcu sağlığı açısından bazı soru işaretleri yaratmıştı. Bir de mevzubahis kısa sezon arası denkleme katılınca, […]
  • Utah Jazz: Başarıları Tesadüf Değil!
    ACL (Ön Çapraz Bağ) Sakatlığı ve Yaşattıkları Geçtiğimiz senenin başına musallat olan olağanüstü olaylardan mütevellit NBA, tarihinin en kısa sezon arası dinlenme süresini yaşamak durumunda kaldı. Bu aranın kısalığının bazı sonuçlarının olması kaçınılmazdı. Sezonun salgın nedeniyle verdiği ara hali hazırda sporcu sağlığı açısından bazı soru işaretleri yaratmıştı. Bir de mevzubahis kısa sezon arası denkleme katılınca, […]
Paylaş:

What do you think?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ligin Kendi Gibi Hızlı Başlayan MVP Yarışı!

Sacramento Felaketi: Doğru Hücum, Yanlış Savunma!